Fact-checking: Tra cứu sự thật

Nguyễn Tấn Đại — 2020-11-11T09:21:18Z

Trong thời đại công nghệ số và mạng xã hội, hiện tượng tin giả, tin nhảm, tin đồn thất thiệt xuất hiện tràn lan. Một trong những cách để hạn chế sự lây lan các tin tức loại này, đó là kiểm chứng sự việc thông qua các hệ thống fack-checking (tra cứu sự thật).

Nguyên tắc của các hệ thống tra cứu sự thật này là đối chiếu các nguồn thông tin đa chiều, cung cấp các căn cứ về sự việc khách quan, chứ KHÔNG phải về quan điểm cảm tính hay chủ quan, để xác nhận hay bác bỏ (một phần hay toàn bộ) một tin tức có dấu hiệu đáng ngờ.

Dù bản thân các hệ thống tra cứu sự thật này đôi khi không có đủ căn cứ để dẫn đến kết luận thực sự rõ ràng trong một số trường hợp, thì đa phần các kết quả kiểm chứng đều có độ xác thực và tin cậy cao. Do đó, đây chính là những nguồn tra cứu rất cần thiết và bổ ích cho bất cứ ai muốn tìm kiếm sự thật khách quan phía sau các tin đồn, tin nhảm, tin giả mà mình nhận được hàng ngày, hàng giờ qua mạng xã hội.

Một số hệ thống đáng kể như sau:

FactCheck.org (www.factcheck.org): là dự án phi lợi nhuận do Trung tâm Chính sách công Anneberg, thuộc Trường Truyền thông Anneberg, ĐH Pennsylvania (Hoa Kì) xây dựng. Vận hành từ năm 2003. Toàn bộ nội dung bằng tiếng Anh.
PolitiFact (www.politifact.com): là dự án phi lợi nhuận của Thời báo Vịnh Tampa (trước đây là Thời báo St. Petersburg), trụ sở đóng tại Florida (Hoa Kì). Ra đời năm 2007. Đạt giải thưởng báo chí Pulitzer năm 2009 nhờ thành tích kiểm chứng sự thật 750 cáo buộc chính trị xuyên suốt cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kì năm 2008. Toàn bộ nội dung bằng tiếng Anh.
Media Bias/Fact Check (https://mediabiasfactcheck.com): là hệ thống được đánh giá là so với các hệ thống tra cứu sự thật khác, do Dave Van Zandt xây dựng năm 2015 với sự hỗ trợ của một nhóm cộng sự tình nguyện. Điểm đặc biệt của MBFC là xếp loại các nguồn tin tức báo chí, chủ yếu liên quan đến chính sự Hoa Kì, theo thiên kiến chính trị: thiên tả, trung tả, ít thiên kiến, trung hữu, thiên hữu, độc tài,... Toàn bộ nội dung bằng tiếng Anh.
Full Fact (https://fullfact.org): là hệ thống do Michael Samuel và Will Moy sáng lập năm 2009 tại Anh, và được công nhận là tổ chức từ thiện năm 2014. Toàn bộ nội dung bằng tiếng Anh.
AP Fact Check (https://apnews.com/hub/ap-fact-check): là chuyên mục tra cứu sự thật của hãng tin Hoa Kì Associated Press (AP). Toàn bộ nội dung bằng tiếng Anh.
AFP Fact Check (https://factcheck.afp.com): hệ thống tra cứu sự thật của hãng tin Pháp Agence France-Presse (AFP). Nội dung trình bày bằng 18 ngôn ngữ (chọn thông qua Menu > Languages): tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Arab, Hàn Quốc,...
Les décodeurs (https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/): chuyên mục tra cứu sự thật của nhật báo Le Monde (Pháp). Ra đời năm 2014. Toàn bộ nội dung bằng tiếng Pháp.

Footballia: Thoả niềm đam mê bóng đá

Nguyễn Tấn Đại — 2017-07-06T23:37:32Z

Địa chỉ truy cập: footballia.net

Lịch sử bóng đá không phải chỉ để đọc, mà phải xem. Bạn có muốn sống lại trọn vẹn trận chung kết World Cup 1958 giữa Brazil và Thuỵ Điển, nơi bừng sáng một ngôi sao lớn nhất mọi thời đại, Vua bóng đá Pelé? Hay bạn muốn chiêm ngưỡng kĩ thuật và chiến thuật tuyệt hảo của đội tuyển ước mơ trong trận chung kết với Italia, để đưa chiếc cúp vàng Jules Rimet vĩnh viễn về đất Brazil? Rồi cuộc đối đầu giữa cơn gió tổng lực da cam Hà Lan của “thánh” Johan Cruyff và những chiến binh xe tăng bọc thép Đức của “hoàng đế” Frank Beckenbauer... Rồi những bước chạy thần tốc và kĩ thuật điêu luyện của cậu bé vàng Maradona, kể cả khi được “bàn tay của Chúa” nâng đỡ… Không chỉ có hào quang, mà còn lắm nước mắt, của những Zico, Platini, Roberto Baggio… đã tạo ra bao niềm cảm hứng nhưng rồi phải dừng chân trên đường đến đỉnh vinh quang, dù có khi chỉ còn cách một bước cuối cùng...

Với Footballia, bạn sẽ tha hồ xem lại toàn bộ diễn tiến của trên 4.000 trận đấu bóng đá thuộc vài chục giải đấu quốc tế, khu vực và quốc gia trên khắp thế giới, trong đó có hơn 600 trận đấu World Cup từ 1958, trên 250 trận đấu Euro từ 1960, trên 400 trận đấu Champion League từ 1992… Ngoài ra, ở đây còn có cơ sở dữ liệu của hơn 20.000 cầu thủ trên khắp thế giới. Và những con số ấy sẽ không ngừng tăng lên hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng năm, với sự đóng góp của chính từng thành viên trong cộng đồng.

Website này được xây dựng để cho phép thành viên tự đóng góp nội dung, theo những cấu trúc nhập liệu chuẩn được thiết kế sẵn. Bạn không cần phải làm gì nhiều, chỉ cần truy cập website từ máy tính hay thiết bị di động, nhấn nút đăng kí ở trên đầu cửa sổ trình duyệt, khai báo địa chỉ e-mail, mật khẩu, đọc và chấp nhận điều kiện sử dụng, thế là xong. Có lẽ ban đầu bạn sẽ chưa cần đóng góp gì ngay, chỉ cần khám phá và xem các trận đấu mình ưa thích là đủ. Bạn có thể tìm các trận đấu theo tên giải đấu, hay chọn các trận đối đầu giữa hai đội bất kì. Hoặc nếu bạn muốn tìm các trận đấu của một cầu thủ nào đó, chỉ cần gõ tên cầu thủ ấy vào ô tìm kiếm, và… dành thời gian để xem từng trận đấu mà anh ta từng tham gia, hay cảnh quay chọn lọc các bàn thắng mà anh ta đã ghi.