Nguyễn Tấn Đại

Hoàng tử bé (IV)

Nguyễn Tấn Đại — 2008-06-13T13:24:01Z

Và như thế, tôi biết được điều quan trọng thứ hai: hành tinh quê hương của hoàng tử bé chỉ vừa lớn hơn một ngôi nhà.

Điều đó không làm cho tôi ngạc nhiên lắm. Tôi thừa biết, ngoài những hành tinh lớn mà người ta đã đặt tên như Trái Đất, Sao Thổ, Sao Hoả, Sao Kim, còn có hàng trăm hành tinh khác đôi khi nhỏ đến độ phải quan sát thật kĩ bằng kính thiên văn mới có thể thấy được. Khi một nhà thiên văn phát hiện ra một hành tinh nào đó, ông ta sẽ đặt tên nó bằng một con số. Ví dụ như “tiểu hành tinh 325”.

Tôi có những lí do nghiêm túc để tin chắc rằng quê hương của hoàng tử bé chính là tiểu hành tinh B 612. Tiểu hành tinh này được một nhà thiên văn Thổ Nhĩ Kì phát hiện ra năm 1909.

Ông ta đã báo cáo phát hiện của mình trong một Hội nghị Thiên văn học Quốc tế. Tiếc thay chẳng một ai tin lời ông ta, chỉ vì bộ y phục ông mặc trên người. Người lớn là thế đấy.

Dù sao cũng còn may mắn cho tiếng tăm của hành tinh B 612 này, vì sau đó một nhà độc tài Thổ đã buộc dân chúng ăn vận theo kiểu Âu Châu, nếu không sẽ bị khép tội chết. Nhà thiên văn kia đã trình bày lại phát kiến của mình vào năm 1920, trong một bộ cánh rất lịch thiệp. Và lần này người ta đã tin ông.

Tôi kể lể dài dòng về tiểu hành tinh B 612 và khẳng định với các bạn con số đó, tất cả cũng chỉ vì người lớn cả. Người lớn rất thích những con số. Khi bạn kể cho họ nghe về một người bạn mới quen, họ sẽ chẳng bao giờ hỏi bạn về điều cốt lõi. Họ chẳng bao giờ hỏi bạn: “Nó nói năng thế nào? Nó thích chơi trò gì? Nó có thích sưu tập bươm bướm không?” Họ chỉ hỏi: “Nó mấy tuổi rồi? Nó có mấy anh em? Nó nặng bao nhiêu kí? Bố nó kiếm được bao nhiêu tiền?” Chỉ như thế họ mới hình dung ra được. Còn lỡ mà bạn kể với người lớn rằng: “Cháu thấy có một ngôi nhà rất đẹp, xây toàn gạch màu hồng, có những chậu hoa phong lữ trên bệ cửa sổ và bầy bồ câu xinh xắn trên mái nhà…” thì đừng mong gì họ tưởng tượng ra ngôi nhà đó. Cần phải nói: “Cháu vừa thấy một căn nhà đáng giá một trăm ngàn quan.” Họ sẽ thốt lên ngay: “Một căn nhà tuyệt đẹp!”

Do đó, nếu bạn nói với họ: “Hoàng tử bé là có thật vì cậu ấy rất đáng yêu, vì cậu ấy đã tươi cười, và vì cậu ấy muốn có một con cừu. Khi muốn có một con cừu, nghĩa là người ta có thật”, họ sẽ nhún vai như vừa nghe một câu chuyện trẻ con. Bằng ngược lại, thử nói: “Cậu ấy tới từ tiểu hành tinh B 612” xem, họ sẽ gật gù tin ngay và bạn sẽ yên thân thoát khỏi những câu hỏi của họ. Họ là thế đấy. Cũng đừng trách gì. Trẻ con cần phải rất khoan dung với người lớn.

Lẽ dĩ nhiên, vốn là người am hiểu cuộc đời, chúng ta cười vào những con số! Tôi những muốn bắt đầu câu chuyện này giống như trong cổ tích. Tôi những muốn kể rằng:

“Ngày xửa ngày xưa, có một chàng hoàng tử bé sống trên một tiểu hành tinh chỉ vừa lớn hơn người cậu, và cậu mong ước có một người bạn…” Với những ai am hiểu cuộc đời, dễ tin là có một nơi như thế hơn chứ.

Vì tôi không muốn người ta đọc sách của tôi một cách hời hợt. Tôi đau đớn biết bao nhiêu khi kể lại những kỉ niệm này. Đã sáu năm rồi kể từ ngày anh bạn nhỏ của tôi ra đi cùng với con cừu thân yêu. Nếu tôi cố tả cậu lại ở đây, đó là để mình không quên đi. Thật buồn nếu quên đi một người bạn! Đâu phải ai cũng có được một người bạn. Và tôi có thể trở nên giống người lớn lắm chứ, chỉ toàn nghĩ đến những con số. Chính vì thế, tôi đã tìm mua màu và bút vẽ. Ở độ tuổi tôi bây giờ, cầm bút vẽ đúng là chuyện khó khăn cực kì, nhất là khi người ta chỉ tập tành vẽ được những con trăn bụng đóng và bụng mở từ độ lên sáu. Dĩ nhiên, tôi sẽ cố hết sức để vẽ thật giống. Nhưng tôi chẳng dám chắc có làm được không. Bức này xong, bức khác lại chẳng giống. Tôi lại hơi nhầm về kích cỡ. Lúc thì hoàng tử bé quá to. Lúc thì cậu lại quá nhỏ. Tôi lẫn lộn cả màu sắc áo quần cậu. Cứ thế tôi mò mẫm hết cách này đến cách khác, cả đẹp lẫn xấu. Và cuối cùng thì tôi quên mất vài chi tiết quan trọng hơn. Nhưng về chuyện này, cần phải thông cảm cho tôi. Anh bạn của tôi chẳng bao giờ giải thích gì. Có thể cậu cho rằng tôi cũng giống cậu. Nhưng thật không may, tôi đâu có biết ngắm nghía những con cừu bên trong những cái thùng. Hình như tôi bắt đầu trở nên giống người lớn. Có lẽ tôi đã già đi.

Hoàng tử bé (I)

Nguyễn Tấn Đại — 2008-05-28T23:48:33Z

Hồi lên sáu tuổi, có lần tôi thấy một hình ảnh lộng lẫy trong một cuốn sách viết về rừng hoang, tựa là “Những chuyện từng trải”. Nó vẽ một con trăn đang nuốt chửng một con mãnh thú. Bức tranh đó tôi vẽ lại dưới đây.

Sách viết rằng: “Những con trăn này nuốt chửng lấy con mồi mà chẳng cần nhai. Sau đó chúng nằm ườn ra ngủ suốt sáu tháng trời để tiêu hoá cho hết con mồi.”

Từ đó tôi hay tưởng tượng về những chuyến thám hiểm trong rừng sâu, và cuối cùng, với cây chì màu, tôi đã vẽ được một bức tranh cho chính mình. Bức tranh số 1. Nó như thế này:

Tôi đem khoe tuyệt tác của mình cho người lớn xem và hỏi họ có sợ không. Vậy mà họ bảo: “Một cái mũ thì có gì đáng sợ?”

Tôi nào có vẽ cái mũ. Đó là một con trăn đang ăn thịt một con voi đấy chứ. Đành phải vẽ cả bên trong bụng con trăn cho người lớn hiểu. Họ lúc nào cũng cần phải được giải thích. Và rồi bức tranh số 2 ra đời:

Người lớn lại khuyên tôi quên những con trăn bụng đóng hay bụng mở đi, mà nên tập trung vào học địa lí, lịch sử, làm tính và ngữ pháp. Xem như tôi từ bỏ sự nghiệp hoạ sĩ rực rỡ từ dạo ấy, khi chỉ vừa sáu tuổi. Bức tranh số 1 rồi bức tranh số 2 lần lượt thất bại đã làm tôi nản lòng. Người lớn có bao giờ tự mình hiểu được chuyện gì đâu, và thật là mệt cho trẻ con lúc nào cũng cứ phải giải thích cho họ…

Lớn lên tôi phải chọn một nghề khác và đã học làm phi công. Tôi đã bay gần như cùng trời cuối đất. Và quả thật là môn địa lí lúc bấy giờ đã phát huy tác dụng. Chỉ cần nhìn loáng một cái tôi đã nhận ra ngay nước Trung Hoa hay là vùng Arizona [1]. Điều đó thật có ích, nếu người ta lỡ lạc hướng bay vào ban đêm.

Cứ như thế tôi đã lớn lên, đã gặp vô khối những người lớn nghiêm túc. Tôi đã nhiều lần sống cùng với họ. Tôi từng nhìn họ rất gần. Điều đó vẫn không làm tôi nghĩ khác đi gì mấy.

Mỗi lần gặp ai có vẻ sáng láng một chút, tôi lại thử đưa cho họ xem bức tranh số 1 mà tôi luôn mang theo bên người. Tôi muốn biết phải chăng họ thật sự thông hiểu. Nhưng ai cũng phán: “Đây là cái mũ.” Thôi thì tôi khỏi bàn đến những con trăn khổng lồ, khỏi cánh rừng hoang sơ, và khỏi cả sao trời. Tôi hạ mình xuống ngang tầm của họ. Tôi cùng họ kháo chuyện chơi bài, chuyện đánh gôn, chuyện chính trị, chuyện cravat. Và người lớn ấy thật hài lòng vì đã gặp một con người lễ độ đến vậy…

[1] Arizona: một vùng phía tây nam nước Mỹ (ND).

Hoàng tử bé (Lời đề từ)

Nguyễn Tấn Đại — 2008-05-28T23:29:24Z

Tặng Léon Werth.

Tôi xin lỗi các bạn nhỏ vì đã đề tặng cuốn sách này cho một người lớn. Đó là một lời xin lỗi nghiêm túc: đối với tôi người lớn này là người bạn tốt nhất trần đời. Lời xin lỗi thứ hai: người bạn này có thể hiểu được mọi chuyện, kể cả những câu chuyện trẻ con. Lời xin lỗi thứ ba: người ấy sống ở nước Pháp trong đói rét. Người ấy rất cần được an ủi. Còn nếu những lí do trên vẫn chưa làm các em thông cảm, thôi thì tôi đề tặng người ấy thuở còn bé vậy. Người lớn ai mà chẳng có một thời ấu thơ (ấy thế mà chả mấy ai nhớ được). Bây giờ tôi viết thế này nhé:

Tặng Léon Werth
những ngày còn bé.

Tôi nghĩ rằng, để trốn chạy, cậu đã bám theo một đàn chim di trú.

Các tranh minh hoạ trong truyện này do chính tác giả Antoine de Sainte-Exupéry vẽ bằng màu nước.